X’te (Twitter) bot ve sahte takipçiler: nasıl anlaşılır ve kaldırılır

1. 1

   x.com’da takipçi listeni aç

   “Bu takipçiyi kaldır” yalnızca web’de var; telefondaysan x.com’u tarayıcında aç. Ayrıntılar X’te bir takipçiyi engellemeden çıkarma rehberinde.

2. 2

   Hesabı kaldır ya da engelle

   Kaldırdığın bot artık takipçilerin arasında olmaz, bundan haberdar edilmez ve seni yeniden takip edebilir. Engellediğin bot ise seni yeniden takip edemez.

3. 3

   Spam olanları uygulamadan bildir

   Hesabın profilinde daha fazla simgesini, ardından “Bildir” seçeneğini seç. Web formu arama: X’in spam formu “Bu form kullanılarak spam ile ilgili bildirimler oluşturulamaz.” diyor ve seni X uygulamasına yönlendiriyor; X’in bildirme sayfası ise hâlâ o forma bağlantı veriyor.

X takipçileri tek tek kaldırmayı anlatıyor; birkaçını birden kaldırma seçeneği yok. Bunu senin yerine toplu yapan bir uygulama senin adına hareket eder; riskleri izleme aracı bağlamadan önce neye bakmalı rehberinde.

Botları görmek istemiyorsan X’in iki filtresi var; ikisi de kimseyi takipçilerinden çıkarmaz:

• Kalite filtresi, sen ayarlarından kapatana kadar spam olduğundan şüphelenilen hesapları takipçi listende gizler.
• Bildirimlerdeki gelişmiş filtreler, başka hesapların yanı sıra yeni olan, varsayılan profil fotoğrafını kullanan ya da e-posta adresini veya telefon numarasını onaylamamış hesaplardan gelen bildirimleri sessize alır.

X’in Özgünlük politikası sahte hesabı neyin yaptığını söylüyor: “başkalarını aldatmak amacıyla stok, çalıntı veya yapay zeka tarafından oluşturulmuş profil fotoğrafları kullanmak, kopyalanmış veya çalıntı profil biyografileri kullanmak ve/veya yanıltıcı profil bilgileri sunmak”.

Botları sayılar da ele verir. Takipçinin profilini aç ve biyografinin altındaki iki sayıyı karşılaştır: kaç hesabı takip ediyor, kaç hesap onu takip ediyor.

X’in kullanıcılarımızın listelerinden askıya aldığı takipçiler, onları takipten çıkaran kişilerle şöyle karşılaştırılıyor (her hesabı en son gördüğümüz hâliyle):

Gerçek bir kişi de böyle görünebilir; bunu kanıt değil, bir ipucu olarak al.

Bazı botlar ne olduklarını söyler: bir hesabın adının altındaki “otomatik” hesap etiketi, hesabı bir programın işlettiği anlamına gelir. X’in yardım sayfaları etiketi hâlâ test aşamasındaymış gibi anlatıyor; yani etiketi olmayan bir hesap da bot olabilir.

Twitter etiketi Eylül 2021’de test etmeye başladı, Şubat 2022’de de geliştiricilerinin bildirdiği hesaplara verdi: “so you can identify more of the good bots” (iyi botların daha fazlasını tanıyabilesin diye).

Sen istediğinde değil: X’in yardım sayfalarının hiçbiri, listendeki botları X’e temizletmenin bir yolunu anlatmıyor. X onları kendi yöntemiyle kaldırır:

• Kilitler. “Şüpheli düzeyde etkinlik” saptadığında bir hesabı, sahibi telefon numarası verene ya da bir güvenlik sınamasını çözene kadar kilitleyebilir ve kilitli hesaplar her takipçi sayısından çıkarılır.
• Askıya alır: Ekim 2026 itibarıyla en son şeffaflık raporuna göre Temmuz–Aralık 2024 arasında platform manipülasyonu ve spam nedeniyle 335.675.897 hesap; 183.343’ü dışında hepsi otomatik sistemlerle.
• Bazen toplu temizlik yapar. Nisan 2024’te X’in @Safety hesabı spam hesaplarına karşı “casting a wide net” (geniş bir ağ atıyoruz) diyerek bir temizlik duyurdu ve yanlışlıkla buna takılanların itiraz etmesi için bir form paylaştı. Ekim 2025’te, o sırada ürün başkanı olan Nikita Bier şunu yazdı: “This week we purged 1.7 million bots engaging in reply spam.” (Bu hafta yanıt spam’i yapan 1,7 milyon botu temizledik.)

Kullanıcılarımız bunu askıya almalar olarak görüyor. Mayıs–Ekim 2026 arasında kaybettikleri takipçilerin 2.266’sı X’in askıya aldığı hesaplardı ve bunlardan 62’si o zamandan beri yeniden takip etti.

17 Ağustos 2026’da izlediğimiz hesaplardan 39’u tek bir günde askıya almalar yüzünden 149 takipçi kaybetti; sıradan bir günde bu sayı 9 civarında. Sayıların neden düştüğü, bot olsun olmasın, takipçi sayısı neden düşer rehberinde.

X’in yeni hesaplardan aldığı ücret de onların seni takip etmesini engellemiyor. Ekim 2023’te Yeni Zelanda ve Filipinler’deki yeni web hesapları için başlatılan “Not a Bot” testi, paylaşım yapmak için yıllık bir ücret istiyor; ama ödemeyen bir hesap da seni takip edebilir.

Karar senin. Hiçbir X kaynağı, bot takipçilerin gerçek bir hesabın erişimini düşürdüğünü söylemiyor. X’i kullanmayı bırakmış takipçilerin erişimini düşürdüğünü söyleyen bir X kaynağı da yok: X’te aktif olmayan takipçiler.

Twitter, 2018’de shadowban uyguladığını reddettiği yazısında, arama sonuçlarını sıralarken kötü niyetli hesapları ayırt etmek için kullandığı sinyaller arasında seni kimlerin takip ettiğini de saydı; buna ne kadar ağırlık verdiğini söylemedi.

Hiç satın almadan da botların olabilir. SparkToro’nun 2022’de sahte takipçiler üzerine yaptığı çalışmaya göre bunlar çok büyük hesapların, haberlerde adı geçen hesapların ve Twitter’ın yeni kullanıcılara önerdiği hesapların çevresinde toplanıyor.

X dışında kimse bilmiyor; tahminler farklı, çünkü tanımlar farklı.

Twitter’ın %5’i Mayıs 2022’de ünlendi: Elon Musk, şirketi satın alma işini, Twitter bu oranın nasıl hesaplandığını gösterene kadar “temporarily on hold” (geçici olarak askıda) ilan etti.

Bir kontrol aracının verdiği yüzde bir modelin tahminidir ve en bilinen ücretsiz araçlar ya kapandı ya da artık güncellenmiyor:

• SparkToro’nun ücretsiz aracı, takipçilerinden birkaç binlik bir örneklemi, şirketin Temmuz 2018’de satın aldığı 35.000 sahte takipçiyle eğitilmiş bir modelle puanlıyordu. Adresi artık SparkToro’nun ana sayfasına çıkıyor.
• Indiana Üniversitesi’nin Botometer’ı, Twitter araştırmacılara ücretsiz veri erişimini kapatınca hizmet dışı kaldı. Şubat 2024’ten beri Botometer X yalnızca 31 Mayıs 2023’ten önce toplanan verilerle hesaplanmış puanları gösteriyor; daha yeni hesapların puanı yok.

PLOS ONE’da 2020’de yayımlanan bir çalışma, Botometer’ın puanlarının, özellikle İngilizce dışındaki dillerde, “imprecise” (isabetsiz) olduğunu buldu.

Biz takipçilerine puan vermiyoruz. Hangi takipçilerin ayrıldığını ve X’in bunlardan hangilerini askıya aldığını sana DM ile bildiriyoruz.

UnfollowMonkey

@eski_sevgilin seni takipten çıkardı 🙈 💔

Seni yaklaşık 3 yıl boyunca takip etti.

@moon_signals_88 askıya alındı 😱

X’in kuralları net: Özgünlük politikası, takipler dahil “hesap metriklerini yapay olarak artırmak için” başkalarına ödeme yapmayı yasaklıyor; bunu yapmak için “üçüncü taraf hizmetlerini kullanmak veya tanıtmak” da yasak.

Bunu satın alanlara uygulamak ise başka bir konu. 2018’de The New York Times, Devumi adlı bir şirketin 200 milyondan fazla Twitter takipçisi sattığını yazdığında, bir Twitter sözcüsü şirketin bot satın aldığından şüphelenilen kullanıcıları genellikle askıya almadığını söyledi; nedenlerinden biri de kimin ödeme yaptığını bilmenin zor olmasıydı.

ABD’de işin içine yasa da girebilir:

FTC’ye göre bunları ticari bir amaç olmadan satın alan bireyler kuralın kapsamı dışında.